Hendrik Annes (1894-1971)

Hendrik Dijkstra 1

Hendrik Annes werd op zaterdag 28 juli 1894, om 21.00 uur in de avond te Menaldum geboren. Daarmee was hij het derde kind van vader Anne Thomas Dijkstra en moeder Baukjen Hendriks Koopmans. Het eerstgeboren kind in het gezin heette Thomas, maar het jongetje overleed tijdens de tweede zwangerschap van moeder Baukjen. Zes maanden na zijn overlijden werd het tweede kind andermaal Thomas gedoopt. Dat was in maart 1891. Drie jaar later werd Hendrik dus geboren en zo groeide hij op met zijn ouders en zijn oudere broertje Thomas.

Op dinsdag 4 mei 1921 trad hij in het huwelijk met de 28-jarige Beeuw Bakker. Hendrik zelf was 26 jaar oud, photograaf van beroep en woonde te Baard. Beeuw was op zondag 12 februari 1893, des namiddags ten een ure te Baard geboren en was het tweede kind van schipper – later petroleumventer – Rommert Wijbes Bakker en moeder Engeltje Jans Gillebaard. De ouders van Hendrik en de vader van Beeuw waren bij het huwelijk aanwezig. Haar moeder was toen al overleden. Hieronder de handtekeningen van Hendrik en Beeuw, vader Anne Dijkstra, moeder Baukjen Koopmans en tenslotte Beeuw’s vader Rommert Bakker. De getuigen waren:

  • Sierk Goinga, 40 jaar, ambtenaar ter secretarie, woonachtig te Mantgum
  • Gerlof Keulen, 24 jaar, ambtenaar ter secretarie, woonachtig te Mantgum

Hand Hendrik & Beeuw

Samen kregen zij de volgende kinderen:

  1. Engeltje, 2 januari 1923 te Baard – 15 augustus 1947 te Leusden (24 jaar)
  2. Anne, 30 december 1924 te Baard
  3. Baukje, 30 december 1928 te Baard
  4. Rommina, 9 juni 1930 te Baard

1923

1930

Hendrik was dus fotograaf van beroep. Tientallen jaren achtereen trok hij als straatfotograaf door het noordelijk deel van Friesland. Bij de schoolkinderen kreeg hij een grote mate van bekendheid. Gelukkig zijn een aantal foto’s bewaard gebleven:

Op zondag 30 oktober 1932, des voormiddags ten half vijf, overleed Beeuw Bakker te Leeuwarden. Het gezin woonde nog steeds in Baard, dus wellicht dat ze ziek was en in Leeuwarden verpleegd werd, maar zeker is dit niet. En zo werd er zowel in Leeuwarden als in Baard een overlijdensakte opgesteld (zie bijlagen). Beeuw werd slechts 39 jaar oud.

Overlijden Beeuw 00

Hendrik, altijd op pad als fotograaf, bleef achter met 4 kinderen, waarvan de jongste 2 jaar was en de oudste 9 jaar. Niet verwonderlijk dus dat hij amper 7 maanden later opnieuw in het huwelijk trad. Hij was inmiddels 38 jaar oud, toen hij op woensdag 3 mei 1933 trouwde met de 29 jarige Aukje Zijlstra. Aukje was op dinsdag 28 juli 1903, des nachts ten drie ure te Leeuwarden geboren als dochter van de 51-jarige timmerman Folkert Zijlstra en moeder Neeltje Leijstra. Hendrik en Aukje waren dus op dezelfde dag (maar in een ander jaar) geboren. Samen kregen zij de volgende kinderen:

  1. Neeltje, 7 maart 1934 te Baard
  2. Thomas, 17 juni 1936 te Baard – 14 januari 1937 te Baard (6 maanden)
  3. Janny, 25 januari 1939 te Baard

1932

Op zaterdag 13 mei 1939 verhuisde het gezin van Baard naar Leeuwarden, waar ze zich vestigden op Gysbert Japicxstraat 96, waar ze zouden blijven wonen.

G Japicxstraat 96

Op de persoonskaart van Hendrik is te zien dat hij eerst fotograaf van beroep was, toen beeldhouwer, toen weer fotograaf. In zijn eerdere bezoeken aan Leeuwarden ging hij altijd even bij kunsthandel Sanders in de St. Jacobsstraat kijken. Hij raakte geïnspireerd door houtsnijwerk en besloot zich erin te bekwamen. Omdat ik, zo vertelde hij later, altijd al veel voor paarden had gevoeld, lag het voor de hand dat ik paarden ging uitbeelden. Begin veertiger jaren raakte zijn beeldhouwwerk ineens in eens stroomversnelling. Dat kwam zo: zijn kunstvoorwerpen stonden in  de etalage uitgestald van sigarenhandel De Boer, op de hoek van de Voorstreek en Nieuweburen. Een Amsterdamse vertegenwoordiger ontdekte ze toevallig en name contact op met Hendrik. De vertegenwoordiger wond er geen doekjes om: maak maar zoveel als je kunt, wij raken ze wel kwijt. En met wij bedoelde hij Amsterdam. Hendrik richtte de voorkamer van zijn huis in de Gijsbert Japicxstraat in als atelier. Waarschijnlijk was dit dan ook de periode waarin het fotograferen op de tweede plaats kwam en hij officeel beeldhouwer van beroep werd. Elke week produceerde hij een hackney, een Oldenburger een Fries of een volbloed. Vervolgens reisde hij met zijn vrouw naar Wijers aan de Nieuwezijds Voorburgwal in Amsterdam (begin jaren tachtig zou het gebouw door krakers worden bezet en volgden de beruchte krakersrellen). Honderd gulden per stuk ontving hij voor elk exemplaar, direct in ’t handje. Volgens Hendrik heeft hij in die periode ongeveer 600 paarden gemaakt.

Nieuwzijds

In de loop der jaren echter werden zijn ogen slechter. Met als gevolg dat het steeds meer moeite kostte het fijne detailwerk op de beeldjes aan te brengen. Ook het fotograferen werd uiteindelijk onmogelijk. Ik kan geen scherpte meer in de foto krijgen, zei Hendrik. En haalde dan berustend zijn schouders op. In 1955 besloot hij te stoppen als fotograaf en kunstenaar en verdiende hij nog enkele jaren de kost als expeditieknecht. Schilderen deed hij nog wel, maar als hobby.

Hendrik Annes Dijkstra overleed tenslotte op zaterdag 3 april 1971 te Leeuwarden. Hij werd 76 jaar oud.

Hendrik Dijkstra overlijden