Minne Sikkes (1877-1967)

Minne Sikkes werd op maandag 7 mei 1877, des morgens ten vijf ure te Wier geboren. Hij was het tweede kind van vader Sikke Minnes Dijkstra en moeder Lijsbert Jans Plat. Minne’s zusje Aafke was hem in 1876 voorgegaan, maar het meisje was al na vier maanden overleden. Minne was daardoor toch nog het oudste kind in het gezin. Na hem zouden er nog vijf kinderen geboren worden: Jan (1879), Ulbe (1880), Afke (1882), Grietje (1886) en Antje (1888).  Zijn broertje Ulbe zou slechts een jaar oud worden, en zo groeide hij dus op met een jonger broertje en drie jongere zusjes.

Moeder Lijsbert was slechts 39 jaar oud, toen ze in 1892 overleed. Ze stierf een paar weken na Minne’s vijftiende verjaardag. Het jaar daarop, in 1893, hertrouwde vader Sikke Minnes en zo werden de kinderen in het gezin verder opgevoed door stiefmoeder Antje Dirks Zuiderbaan. Letterlijk, want vader Sikke Minnes Dijkstra overleed in februari 1895.

Minne Ja 09

In 1897 moest hij zich melden bij de Nationale Militie voor de militaire keuring. Hij was loteling nummer 46 en werd in maart 1897 als soldaat ingelijfd. Dit was op en af voor een periode van vijf jaar. Hij was 24 jaar oud en diende nog altijd als soldaat, toen hij op donderdag 24 april 1902 in het huwelijk trad met de even oude Grietje Jentjes Schulp. Grietje was op zaterdag 6 april 1878, des namiddags vier uur te St. Jacobiparochie geboren. Ze was het achtste kind van vader Jentje Gerrits Schulp (wagenmaker van beroep) en moeder Geertje Sybe’s Landstra. De eerder geboren kinderen in dit gezin vormen een merkwaardig gezelschap. Eerst kwamen de vier G’s: Gerrit (1864), Grietje (1865), Gerrit (1866) en Geertje (1869), gevolgd door de drie T’s: Trijntje (1870), Trijntje (1873) en Trijntje (1875). Het terugkeren van dezelfde naam betekende dus dat hun voorgangertje alweer overleden was toen het volgende kind ter wereld kwam. En zo groeide onze Grietje dus niet op met zeven broertjes en zusjes, maar slechts met twee: Gerrit en Geertje. De andere kinderen waren al overleden toen Grietje geboren werd. Maar terug naar de huwelijksdag. Zowel Minne, werkman van beroep, als zijn vrouw Grietje woonden in 1902 te Sint Jacobiparochie. Zoals we konden zien waren Minne’s ouders al overleden, net als Grietje’s vader. Alleen haar moeder was nog in leven. Het huwelijk kwam trouwens geen moment te vroeg, want in april 1902 was Grietje al drie maanden zwanger. Als getuigen traden op:

  • Hendrik Niemeyer, 44 jaar, beambte der Secretarie, woonachtig te Sint Annaparochie
  • Wijbe Bouma, 27 jaar, beambte der Secretarie, woonachtig te Sint Annaparochie
  • Johannes Santhuizen, 70 jaar, gemeente veldwachter, woonachtig te Sint Annaparochie
  • Jacob Winters, 23 jaar, zonder beroep, woonachtig te Sint Annaparochie

Minne Sikke en Grietje Jentjes kregen samen de volgende kinderen:

  1. Sikke, 16 oktober 1902 te St. Jacobiparochie – 24 maart 1988 te St. Annaparochie (85 jaar)
  2. Jantje, 1 januari 1909 te St. Jacobiparochie – 13 november 1974 te Oudebildtzijl (65 jaar)

St. Jacobiparochie was in de 16e eeuw ontstaan, nadat het land (nu bekend onder de naam het Bildt) was ingepolderd. Het was dus direct gelegen aan de waddenzee. Zoals we konden zien was Minne te Wier geboren, maar reeds in 1899 treffen we hem in St. Jacobiparochie voor de huur van een perceel land. Door de onderstaande advertentie weten we dat hij tot mei 1909 in een huisje aan de smalle zijde van het Westeinde woonde en dat hij veertig gulden per jaar huur betaalde. Omgerekend naar onze huidige tijd zou dat neerkomen op een bedrag van 992 gulden, ofwel 450 euro per jaar.

1908

Later in het jaar 1909 was hij weer terug bij de notaris, andermaal voor de huur van een perceel bouwland te St. Jacobiparochie. Dat hij zijn brood niet louter als boer verdiende, blijkt uit de onderstaande foto van een groep vissers te St. Jacobiparochie. Minne is de derde van links (met de stok op de schouder, naast de bebaarde man op de voorgrond). De stap van landbouw naar visserij is op zich niet vreemd, want zoals we in de trouwakte konden zien was Minne werkman van beroep (en dus niet boer). Later in de eeuw noemde men dat los werkman, een term die beter aangaf dat de persoon in kwestie dan weer hier, dan weer daar werkte. Minne huurde met regelmaat een perceel bouwland (zo ook in 1911 en 1914), maar steeds voor een relatief korte periode. Tussendoor werkte hij dus onder andere als visser.

Minne

Hij was 42 jaar oud, toen hij in aanraking kwam met de lange arm van de wet. Op woensdag 28 mei 1919 moest hij voor de rechter verschijnen voor de diefstal van een haamsel (een trekknuppel voor een paard). En, zoals we in het artikel kunnen zien, zijn zelfs een paar woorden, gesproken door Minne op die 28e mei, achtergebleven in de tijd. Minne ontkende, maar drie getuigen waren tegen hem. In het artikel lezen we dat de eis 1 maand gevangenisstraf was. De rechter was het daar niet mee eens en veroordeelde Minne tot zes weken achter de tralies! Minne was veroordeeld, maar had geen schuld bekend. Het was woord tegen weerwoord geweest, niet zozeer naar de rechter toe, maar veel meer naar de heer Rozendal en de drie getuigen. Het stigma een dief en een jokkebrok te zijn, zal lang na zijn gevangenisstraf hebben doorgewerkt. Toeval of niet: na zijn veroordeling zien we zijn naam niet meer terug als het gaat om het huren van percelen bouwland.

1919 1

Vonnis

In de jaren twintig werd begonnen met de zuiderzeewerken: het afsluiten van de Zuiderzee tot het IJsselmeer. Daarnaast wreden grote delen van het IJsselmeer ingepolderd (Wieringermeer, Noordoostpolder, Flevoland enzovoort). Het voltooien van de Zuiderzeewerken zou meer dan 75 jaar in beslag nemen en is een van de grootste waterbouwkundige projecten die ooit zijn uitgevoerd. In Minne’s tijd werd hiermee begonnen. Zo werd tussen januari 1927 en mei 1932 de 32 kilometer lange Afsluitdijk gelegd en was het IJsselmeer een feit. Zoals in de Zuiderzee ballade gezongen werd: Eens ging de zee hier te keer, maar die tijd komt niet meer, Zuiderzee heet nou IJsselmeer. Ook de zeedijk aan de Westhoek boven St. Jacobiparochie moest verhoogd en verzwaard worden en honderden arbeiders (en wie weet Minne) uit de omliggende werkten mee aan de Zuiderzeewerken.

oude-zuiderzee 1

Minne’s vrouw Grietje overleed op de donkere, koude vrijdag 17 januari 1958. In de rouwadvertentie kunnen we lezen dat de behandelende geneesheer en zusters bedankt worden, dus het is niet helemaal zeker of zij thuis in St. Jacobiparochie overleed, of wellicht in het ziekenhuis. Minne en Grietje waren 56 jaar getrouwd geweest en Grietje Jentjes Schulp werd 79 jaar oud.

Overlijden Grietje1

Tientallen jaren had Minne met zijn gezin op de Georg van Saksenstraat 23 in St. Jacobiparochie gewoond. In april 1965 verhuisde hij naar de Gijsbert van Swietenstraat 16, ook te St. Jacobiparochie. Hier sleet hij de laatste paar jaar van zijn leven. Hij overleed tenslotte op zaterdag 1 april 1967 te St. Jacobiparochie en werd op dinsdag 4 april 1967 begraven. Her graf is helaas al geruimd. Minne  Sikkes Dijkstra werd 89 jaar oud.

WONINGEN

Overlijden Minne