Aafke Freerks (1878-1967)

Plaats In De Stamboom
Ouders: Freerk Minnes Dijkstra (1853-1930) & Klaasje Arjens Vis (1854-1928)
Grootouders: Minne Sikkes Dijkstra (1825-1871) & Aafke Hielkes van der Meulen (1817-1897)
Overgrootouders: Sikke Thomas Dijkstra (1793-1838) & Antje Minnes Braaksma (1795-1851)
Betovergrootouders: Thomas Meinderts Dijkstra (1754-1814) & Antje Foppes Fopma (1749-1823)

Wier: 10.00 uur in  de ochtend van donderdag, de 11e juli 1878. Moeder Klaasje Argens Vis was zojuist bevallen van jaar 3e dochter en haar man Freerk Minnes Dijkstra zou diezelfde dag nog aangifte doen bij de Burgerlijke Stand. Ze noemden het meisje Aafke en na haar zouden er nog acht kinderen geboren worden. Eentje zou levenloos ter wereld komen en twee anderen zouden binnen een paar na geboorte alweer overlijden. Maar Aafke zou opgroeien met zeven broertjes en zusjes en tezamen zouden zij een gemiddelde leeftijd van 69 levensjaren bereiken.

Aafke woonde in Oosterbierum en trouwde op 22-jarige leeftijd, op zondag 12 mei 1901 te Franeker met de 23-jarige Hidde Althof. Hidde was op maandag 3 september 1877, 13.00 uur in de middag te Franeker geboren en was het zevende kind van vader Foppe Douwes Althof en moeder Akke Huites Bruinsma. Zover nu bekend was zijn moeder geen familie van ons; ze kwam uit Franeker en was de dochter van vader Huite Hiddes Bruinsma en moeder Antje Fokkes Feitsma. De ouders van de bruid en de moeder van de bruidegom waren bij de plechtigheid aanwezig en zo stond de naam Bruinsma dus al in 1901 onderaan een huwelijksakte van een Dijkstra. De getuigen waren:

  • Huite Althof, 29 jaar, arbeider, woonachtig te Franeker, broeder van den bruidegom
  • Auke Althof, 26 jaar, arbeider, woonachtig te Franeker, broeder van den bruidegom
  • Hein Brijker, 26 jaar, arbeider, woonachtig te Franeker, zwager van de bruid
  • Pieter van Bachum, 32 jaar, arbeider, woonachtig te Franeker, geen familie van de comparanten

Franekere1

Hidde had zich in 1896 gemeld bij de Nationale Militie voor de militaire keuring. Hij werd goedgekeurd en op dinsdag 9 maart 1897 ingelijfd als soldaat. Dat was maar voor heel kort, want op donderdag 18 maart 1897 werd hij alweer uit dienst geslagen uit hoofde van gebreken, ingevolge art. 117 der militiewet. Artikel 117 verwijst naar soldaten die binnen 4 maanden van indiensttreding alsof ongeschikt bevonden worden. Dat gebeurde eind 19e eeuw zo regelmatig, dat er zelfs kamervragen gesteld werden. Dus welke gebreken er bij de eerste keuring bij Hidde over het hoofd gezien zijn, is niet niet bekend. Hij was in ieder geval na negen dagen militaire dienst weer thuis.

Aafke en Hidde kregen de volgende kinderen:

  1. Klaasje, 11 juni 1902 te Franeker – 12 juli 1995 te Leeuwarden (93 jaar)
  2. Akke, 26 oktober 1903 te Franeker – 19 augustus 1998 te Leeuwarden (94 jaar)

Hoe oud, of soms zelfs monumentaal, een pand ook is, ooit was het nieuwbouw. Zo werden de huisjes op de Laene te Franeker (een straat parellel aan het Vliet) in de jaren twintig (van de 20e eeuw) gebouwd. Nieuw en solied gebouwde woningen, zo zei men. De woningen hadden de volgende indeling: een hal of gang, een woonkamer, een zijkamer, keuken, kelder, een zolder met twee slaapkamers en zelfs een regenbak en massalen put. Bovenop dat alles waren ze voorzien van electrisch licht. De koopprijs schommelde rond de 350 gulden. In het voorjaar van 1924 kochten Aafke en haar man het huis op Laene nummer 13. Hidde was los werkman (ofwel dagloner), hetgeen betekende dat hij een ongeschoolde arbeider was zonder vaste baan. In de zomer werkte hij bijvoorbeeld bij de boer, in de winter bij de suikerfabriek, in de kolen of waar ook maar werk was. Het was een onzeker bestaan en 350 gulden was dan ook een enorm bedrag voor hem en zijn gezin. Toch zouden ze ruim 30 jaar in het huisje op Laene 13 blijven wonen.

Laene 13

Hidde Althof overleed op vrijdag 28 september 1956 te Franeker. Hij werd 79 jaar oud. Aafke liep ook ten de tachtig jaar en het wegvallen van haar man betekende dat ze niet langer in haar huisje op de Laene kon blijven wonen. Op woensdag 1 mei 1957 verhuisde ze naar vrouwengasthuis op de Godsacker 35 te Franeker (het gebouw waar ooit het Klaarkampster Weeshuis was geweest). Daar overleed ze, op maandag 13 november 1967. Het is een merkwaardig idee dat wijzelf toen regelmatig in Franeker kwamen (Sikke en Jelle zelfs ieder weekend) en dus ontelbare malen langs het pand zijn gelopen. Zonder te beseffen dat daarbinnen een van onze familieleden haar laatste dagen sleet. Het is zelfs de vraag of onze moeder (Maartje Dijkstra) dit heeft geweten. Aafke Freerks Dijkstra werd 89 jaar oud en werd bijgezet in het graf van haar man.

Grafsteen Aafke en Hidde

Advertenties