Minne Sikkes (1825-1871)

Plaats In De Stamboom
Ouders: Sikke Thomas Dijkstra (1793-1838) & Antje Minnes Braaksma (1795-1851)
Grootouders: Thomas Meinderts Dijkstra (1754-1814) & Antje Foppes Fopma (1749-1823)

Minne Sikkes Dijkstra werd op 13 november 1825, 08.00 uur in de morgen te Beetgum  (ofwel: Bitgum) geboren. We zijn dus bijna 100 jaar verder, maar nog steeds zit de familie Dijkstra in Beetgum. Minne Sikkes was het derde kind in het gezin van vader Sikke Thomas en moeder Antje Minnes, hoewel hun eerstgeboren kindje binnen het jaar overleed. Toen Minne Sikkes geboren werd, was zijn broertje Thomas (1821) nog in leven.

Toen hij 4 jaar oud was, werd er een tweeling geboren: Sytskje en Anne (1829). Sytskje overleed na 27 dagen en Anne overleed na 44 dagen. Dat iemand was overleden, werd vaak door het luiden van de klokken aangekondigd:

  • de grote klok luidde, de kleine viel in: de gestorvene was een man of een jongen ouder dan 12 jaar
  • de kleine klok luidde, de grote viel in: de gestorvene was een vrouw of een meisje ouder dan 12 jaar
  • alleen de grote klok luidde: er was een jongen onder de 12 jaar gestorven
  • alleen de kleine klok luidde: er was een meisje onder de 12 jaar gestorven

Bovendien gingen buren van de overledene langs de huizen in het dorp om de dood van hun buurman- of vrouw af te kondigen. Zij hadden de taak de dode te verzorgen. Dit gebeurde niet alleen in dorpen, maar ook in de steden was sprake van burenplicht bij overlijden.

d5

In 1838, toen Minne Sikkes bijna 13 jaar oud was, overleed zijn vader Sikke Thomas en bleef hij dus achter met zijn moeder en oudste broertje. In 1844 moest hij zich melden voor de militaire keuring bij de Nationale Militie Provincie Vriesland, waar hem ten deel is gevallen het nummer 92, hetwelk, tot heden, niet opgeroepen zijnde, hem tot geene dienst heeft verpligt. Getekend: 30 maart 1848. Vier jaar na de keuring dus. Een dergelijke verklaring was nodig om in het huwelijk te kunnen treden, vandaar.

Minne Sikkes trouwde op woensdag 10 mei 1848 in Menaldum met Aafke Hielkes (Hijlkes) van der Meulen. Minne Sikkes was toen 22 jaar oud en boerenknecht te Menaldum, zijn vrouw Aafke was 30 jaar en een dienstmeid in Menaldum. Op het moment van haar huwelijk woonde ze in St. Annaparochie. Aafke werd op de zeer mistige dinsdag 11 november 1817 te Menaldum geboren en was een onwettig kind. Haar moeder (ook een Aafke Hylkes, maar dan met een Griekse Y) was namelijk weduwe op het moment dat haar dochter geboren werd. En dat terwijl haar man Hans Freeks ruim zes jaar daarvoor overleden. Het was dus onbekend wie de vader was en er werd geen naam geregistreerd. En zo bleef Aafke Hielkes tot aan haar dood haar voornaam en patroniem uit de tijd voor 1811 aanhouden en werd er zelfs in haar overlijdensakte van 1897 geen officiële achternaam (meisjesnaam) opgegeven. Nog tot halverwege de 20e eeuw was het een schande als een ongetrouwde vrouw zwanger werd, dus we kunnen ons nauwelijks voorstellen hoe vreselijk het moet zijn geweest in 1817. Niet alleen zal moeder Aafke als vrouw van lichte zeden (om het maar heel mild uit te drukken) zijn behandeld, maar ook haar dochter Aafke zal daar in haar jeugd absoluut mee geconfronteerd zijn geweest. Wellicht was dit alles de reden waarom Minne’s moeder niet bij de trouwerij aanwezig was (hoewel ze wel officieel toestemming verleende voor het huwelijk) en zijn oudere broer Thomas niet als getuige optrad. Ook van Aafke’s familie was niemand aanwezig. Het zegt niet alles, maar misschien toch ook juist wel. Als getuigen traden op:

  • Pieter Folkerts Baarda, 63 jaar, arbeider, woonachtig te Menaldum, niet vermaagschapt met de comparanten
  • Durk Jans van der Meer, 47 jaar, guardenier, woonachtig te Menaldum, niet vermaagschapt met de comparanten
  • Lodewijk Zondervan, 45 jaar, winkelier, woonachtig te Menaldum, niet vermaagschapt met de comparanten
  • Tjeerd Dirks van der Meer, 24 jaar, arbeider, woonachtig te Menaldum, niet vermaagschapt met de comparanten

Sikke Thomas en Aafke Hielkes kregen samen de volgende kinderen:

  1. Antje, 7 mei 1849 te Wier – 6 december 1869 te Wier (20 jaar)
  2. Sikke, 9 oktober 1850 te Wier – 22 februari 1895 te Sint Jacobiparochie (44 jaar)
  3. Freerk, 23 januari 1853 te Wier – 23 november 1930 te Harlingen (76 jaar oud)

Een zeer klein gezin dus voor die tijd, met slechts drie kinderen, waarvan de eerste binnen enkele maanden na de geboorte overleed. In 1851, dus nog voor de geboorte van Minne’s jongste zoontje, overleed zijn moeder op 55-jarige leeftijd.

e5

Ergens rond 1845 werd Minne Sikkes kastelein te Wier. En dat betekende dat hij met enige regelmaat kaats-partijen organiseerde en  prijzen beschikbaar stelde. Alles natuurlijk om toeschouwers, en dus potentiële klanten, te trekken. Sikke Minnes stond hierin niet alleen; alle kasteleins deden het en de kranten in die tijd staan vol kaats en harddraverij wedstrijden, georganiseerd door de kasteleins uit de concurrerende dorpen. Hieronder een aantal van Minne Sikkes advertenties:

Kastelein 2

Kastelein 1

Kastelein 3

Minne Sikkes overleed op zaterdag 25 maart 1871, 19.00 uur in het huis, nummer 6 te Wier. Hij werd slechts 45 jaar oud. Zijn vrouw Aafke hertrouwde in 1879 (ze was toen 61 jaar oud) met Ulbe Klazes Buwalda en overleed tenslotte op vrijdag 8 januari 1897, 22.00 uur te Wier. Aafke Hielkes (Hijlkes) van der Meulen werd 79 jaar oud.

Wier

Advertenties