Thomas Meinderts (1754-1814)

Thomas Meinderts werd in 1754 in het dorp Beetgum (Bitgum) geboren. Van 1729 tot 1858 zwaaide de adellijke familie Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg de scepter over het dorp. Kijk, dat zijn nog eens namen om mee thuis te komen. En dus zal ook Thomas Meinderts linksom, rechtsom met deze familie te maken hebben gehad. Was het niet persoonlijk, dan wel zeker in zijn werk als gardenier (wat zowel boer, hovenier als tuinman kon betekenen). De familie Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg bezat een schitterend landgoed, dus het is niet uitgesloten dat Thomas Meinderts daar zijn brood verdiende.

Van de ouders van Thomas Meinderts is nog bar weinig bekend, maar we weten wel hun namen. Zo heette de vader Meindert Tomas, wat dus betekent dat Thomas Meinderts de oudste, nog levende zoon in het gezin was. Zijn moeder heette Aaltje Sikkes, waarmee de herkomst van de naam Sikke dus verklaard is.

Nieuwsflits uit 1773

Parys: Donderdag den 29 zag men alhier, des avonds ten 8 uren 40 minuten, een vuurige kloot in de lugt, hebbende de groote van een gewonnen bal van 5 a 6 duimen middellyns en een helder lichtende staart. Toen het voorgemelde luchtverschynsel gezien werd, riep een jonge dogter, die met haar moeder door de straat ging, zie daar de comeet! en viel in onmagt ter aarde. Men had zeer veel moeite om haar weer regt te brengen, doch eindelyk wederom by zich zelven komende en het licht ziende, scheen zy zeer verwondert, zeggende wy zyn dan noch niet verdronken.

In de tijd dat Thomas Meinderts geboren werd, was het eten van aardappelen dan toch eindelijk geaccepteerd. Want in eerste instantie wilde niemand er iets van weten. De boeren vonden de knollen lelijk, met wratten en rare plekken, en men was er zelfs van overtuigd dat aardappelen ziektes als tering en syfilis veroorzaakten. En dus gebruikte men aardappelen als varkensvoer. Pas in 1727 werd de aardappel, voor het eerst in Friesland, als voedsel erkend. Niet omdat Friesland zo vooruitstrevend was op het gebied van bintjes en eigenheimers; het was een keuze door honger gedreven. Wie honger heeft, eet alles: zelfs het varkensvoer. Honderd jaar later was de aardappel volksvoedsel nummer 1.

potato-gatherers

Thomas Meinderts trouwde op zondag 14 mei 1780 in Beetgum met Antje Foppes Fopma. Het was een bewolkte, regenachtige en frisse dag en gedurende de dag viel er 22 millimeter regen. Thomas was 26 jaar oud, zijn vrouw Antje was 31. Antje Foppes werd geboren 1749 te Beetgum en haar ouders waren Foppe Minnes en Maaike Alles. Ook daar is op dit moment niet veel meer over bekend, maar daar is het laatste woord nog niet over gezegd. Dat spreekt voor zich.

Huwelijk-Thomas

Thomas Meinderts en zijn vrouw Antje Foppes krijgen samen zeven kinderen:

  1. Maaike, 9 februari 1781 te Beetgum – 8 april 1781 te Beetgum (1 maand)
  2. Meindert, 28 mei 1784 te Beetgum- overlijden nog onbekend, maar in ieder geval binnen 2 jaar
  3. Foppe, 28 mei 1784 te Beetgum – 28 mei 1859 te Beetgum (75 jaar)
  4. Meindert, 21 mei 1786 te Beetgum – 25 december 1846 te Beetgum (60 jaar)
  5. Anne, 21 november 1788 te Beetgum – overlijden nog onbekend, in ieder geval vóór 1823
  6. Alle, 11 december 1790 te Beetgum – 4 juni 1836 te Beetgum (45 jaar)
  7. Sikke, 11 december 1793 te Beetgum – 17 mei 1838 te Berlikum (44 jaar)

Foppe Thomas en Meindert Thomas (kindnummers 2 & 3) waren dus tweelingen, waarbij Meindert Thomas binnen twee jaar overleed, terwijl zijn zusje de hoge leeftijd van 75 jaar bereikte en op haar verjaardag overleed. De maand mei is trouwens bijzonder in trek in dit gezin: 3 geboortes, 2 overlijdens en een huwelijk; allemaal in de maand mei! En dan zijn nog niet eens alle data gevonden.

k9

Thomas Meinderts overleed op dinsdag 31 mei 1814 te Beetgum, in een huis genummerd 35. Hij werd 60 jaar oud. Antje Foppes overleefde hem en overleed tenslotte op woensdag 29 januari 1823, om 07.00 uur in de morgen te Beetgum. Zij werd 73 jaar oud.

Helaas werd de doodsoorzaak nooit in de aktes genoemd. Dit werd door een dokter genoteerd en gearchiveerd, maar dergelijke gegevens zijn niet op te vragen. Tussen ruwweg 1800 en 1860 vermeldde men de doodsoorzaak wél in de overlijdensadvertenties in de krant. Dit gebeurde dus op last van de nabestaanden zelf. Dergelijke advertenties geven een heel goed beeld hoelang iemand ziek was bijvoorbeeld. Helaas echter heeft geen van onze familieleden (niet bij Bruinsma, Bron, Dijkstra en Deelstra) aan het begin van de 19e eeuw ooit een rouwadvertentie in de krant laten zetten. Tenminste, er is er nog geen gevonden. Maar we ploegen vrolijk verder, dus wie weet.