Pieter Jelles (1816-1864)

Het was 11.00 uur in de morgen, op woensdag 2 oktober 1816, toen de 26-jarige schoenmaker en vader Jelle Pieters Bruinsma liet noteren dat op maandag 30 september 1816, 06.00 uur in de morgen te Tzum zijn zoontje Pieter was geboren uit zijn vrouw Joukje Jans Heerema. Het was hun eerste kindje, hun eerste zoon. Bewust of door omstandigheden gedwongen zou er na Pieter enkel nog een dochtertje geboren worden. Dit meisje zou echter 2 maanden na geboorte al overlijden, dus goedbeschouwd groeide Pieter op als enig kind.

Tzum Pieter

In 1833 moest hij zich melden bij  de Nationale Militie, voor de militaire keuring. Daar viel hem ten deel het Nummer 33, hetwelk, tot heden, niet opgeroepen zijnde hem tot geene dienst heeft verplicht. Pieter Jelles trouwde op zaterdag 9 mei 1840 (voor zijn neef Reinder Hilbrands Bruinsma, niet na hem in het huwelijk trad) met Dirkje Jorkes Smid. Dirkje was geboren op zondag 16 maart 1817, 03.00 uur in de morgen te Tzum. Zij was het 3e kind van grofsmid Jorke Zytses Smid en moeder Attje Everts Strandstra. Dirkje was zonder beroep en woonde te Tzum, Pieter was bakkersknecht en woonde op dat moment te Baard. Zowel Pieter als zijn toekomstige vrouw waren 23 jaar oud en de ouders van de jonggehuwden waren bij de plechtigheid aanwezig. De getuigen waren:

  • Jelle Pieters Bruinsma. 50 jaar, kleermaker, woonachtig te Tzum, vader bruidegom 
  • Jorke Zytses Smid, 55 jaar, grofsmid, woonachtig te Tzum, vader bruid
  • Jan Tjalllings Tjallinga, 73 jaar, assistent van de grietenij, woonachtig te Franeker, vreemd aan bruidegom en bruid
  • Rein Klazes Westra, 44 jaar, assistent van de grietenij, woonachtig te Franeker, vreemd aan bruidegom en bruid

Pieter en Dirkje kregen de volgende kinderen:

  1. Jelle, 21 december 1842 te Lollum – 23 augustus 1929 te Tzum (86 jaar)
  2. Jorke, 1 augustus 1846 te Lollum – 14 augustus 1920 te Tzum (74 jaar)

De aangifte van geboorte van Jorke werd niet door Pieter Jelles gedaan, zijnde deze uit oorzaak van ziekte verhinderd in persoon de aangifte te doen. Net als zijn ouders kregen Pieter Jelles en zijn vrouw slechts twee kinderen. Dus wellicht was hier toch echt sprake van een bewuste keus, want twee generaties na elkaar is wel opvallend.

Pieter Jelles was inmiddels bakker van beroep en zou zelfs doorgroeien tot meester bakker. In 1854 verhuisde het gezin van Lollum naar Tzum en vestigde zich op de Voorstraat 15. Hier was al sinds 1829 een bakkerij geweest en vanaf 1854 zouden er drie generaties Bruinsma in het pand wonen; drie generaties bakkers.

  • 1854 – 1864: Pieter Jelles tot zijn dood in 1864
  • 1864 – 1869: Dirkje, de weduwe van Pieter Jelles
  • 1869 – 1896: Jelle Pieters, zoon van Pieter en Dirkje
  • 1896 – 1931: Pieter, zoon van Jelle Pieters

Bakkerij Tzum

Bijna 80 jaar Bakkerij Bruinsma! De winkel was links, met aan de rechterkant een kleine kamer en daarachter de woonkamer. Omdat de woonkamer helemaal ingebouwd was, waren in de wand tussen beide kamers ramen geplaatst om het daglicht door te laten. Direct achter de besteden bond zich de oven van de bakkerij, die aan de achterzijde van het pand was gelegen.

In maart 1857 vervoegde Pieter Jelles zich bij notaris A.A. Land te Franeker voor de verkoop van een perceel bouwland te Tzum, voor de koopsom van duizend gulden. Pieter Jelles was de verkoper, Jacob Jans Hanenburg te Welsrijp was de koper.

Pieter Jelles overleed op zondag 17 januari 1864, om 09.00 uur in de ochtend in het bovengenoemde huis (toentertijd heette het in de huizinge nummer tweeëntwintig) te Tzum. Hij werd 47 jaar oud.

Rouwadvertentie

Dirkje overleefde hem dus en hertrouwde op 52-jarige leeftijd, op donderdag 6 mei 1869 met de 64-jarige Klaas Hendriks van der Brug uit Midlum. Ze overleed ruim 20 jaar na Pieter Jelles’ dood, op dinsdag 4 januari 1887, 00.30 uur in de nacht te Tzum. Dirkje Jorkes Smid werd 69 jaar oud.

Overlijden Dirkje