Eke Tjeerds (1887-1969)

Eke vd VeldeEke Tjeerds van der Velde werd geboren in het jaar een duizend acht honderd zeven en tachtig, op den zesentwintigsten juli, des voormiddags ten half twaalf ure te Achlum. Daarmee was hij het 6e kind van vader Tjeerd van der Velde en moeder Tjietske Bruinsma. Er was eerder in het gezin een Eke geboren, in 1885, maar dit jongetje overleed binnen vier weken. Dus werd in 1888 andermaal gekozen voor de naam Eke, de naam van zijn opa aan vaderskant. Eke groeide op met 3 oudere en 1 jonger zusje.

In 1903 treffen we Eke op een groepsfoto, samen met zijn 3 oudere zusjes Aaltje, Lieuwkje en Blijke. De foto is van Zangvereniging Zanglust te Achlum, waar de 4 kinderen dus lid van waren.

Zangvereniging

Eind 1906 meldde Eke zich voor de militaire keuring. Hij was 19 jaar oud, smidsknecht van beroep (hoogstwaarschijnlijk bij zijn vader), was 1 meter en 845 millimeter lang en gaf bij de keuring aan last te hebben van chronische rugpijn. Dat bleek geen geldig excuus te zijn en op dinsdag 11 december 1906 werd hij goedgekeurd. Op woensdag 22 mei 1907 werd hij ingedeeld bij het Regiment Grenadiers en Jagers, gelegerd in de Oranjekazerne in Den Haag. Op vrijdag 14 oktober 1910 werd hij overgeplaatst naar de 4e Compagnie Hospitaalsoldaten. In 1910, 1913 en 1916 werd Eke opgeroepen voor herhalingsoefening en pas op zaterdag 31 juli 1920 zat zijn dienstplicht er definitief op. Hij was 19 jaar oud toen hij de dienst inging en 33 jaar toen de dienst erop zat.

In 1910, tijdens een van de (militaire) verlofperiodes, verruilde hij Achlum voor Doetinchem. Hij werd daar leraar aan de ambachtsschool en in de plaatselijk krant van  maart 1910 lezen we:

Leraar

Ambachtsschool Doetinchem

In januari 1920 (dus 6 maanden voordat hij zou afzwaaien als soldaat) was hij terug in Achlum en nam hij de smederij over van vader Tjeerd. Deze laatste kondigde de overname aan in de plaatselijke krant:

Overname

Eke was inmiddels 34 jaar oud en smid van beroep, toen hij op donderdag 4 augustus 1921 in het huwelijk trad met Maartje Bruinsma. Dus net als zijn vader Tjeerd trouwde Eke met een Bruinsma. Het klinkt misschien  wat vreemd om te zeggen, maar Maartje is geen familie. Ze werd het op 4 augustus 1921, maar voor die tijd zat ze, ondanks haar prachtige achternaam, niet in onze stamboom. Maartje werd geboren op zondag 26 augustus 1894, des morgens half negen te Marssum. Ze was het 4e kind van vader was Sipke Bruinsma, arbeider van beroep, en moeder Sijtske Smidt, zonder beroep. Op dinsdag 27 augustus 1918 (een dag na haar verjaardag dus) was Maartje verhuisd van Marssum naar Leeuwarden (waar ze inwoning kreeg bij de weduwe v.d. Meulen) en had daar op verschillende adressen als dienstbode gewerkt:

  • Noordersingel Y84
  • Stationsweg H22
  • Alma Tademastraat U8

Op haar huwelijksdag woonde ze weer in Marssum en was ze 26 jaar oud. Haar ouders waren bij de plechtigheid aanwezig. De ouders van Eke waren er echter niet. Als getuigen bij het huwelijk traden op:

  • Eise Felkers, 50 jaar, secretarie-ambtenaar, woonachtig te Menaldum
  • Wiebren Vellinga, 32 jaar, secretarie-ambtenaar, woonachtig te Menaldum

Samen kregen ze de volgende kinderen:

  1. Sytske, 30 juli 1923 te Achlum – 5 februari 1927 te Achlum (3 jaar)
  2. Sytske, 1927 te Achlum

In 1925 verkochten Eke en zijn vrouw hun best onderhouden huis (let wel: dit was niet de smederij). Zoals we in de advertentie kunnen lezen was het huis voorzien van het moderne elektrisch licht. Tevens wordt melding gemaakt van een regenwaterbak, hetgeen een stuk minder modern klinkt.

Verkoop Huis

Voor moeder Maartje Bruinsma was februari 1927 wellicht de verdrietigste maand uit haar leven, want naast het verlies van haar dochtertje op zaterdag 5 februari, overleed haar moeder op vrijdag 25 februari. Op de eerste foto hieronder zien we Eke in de smederij (links), met zijn knecht Jan en Eke’s dochtertje op de achtergrond. Op de tweede foto zien we vader Eke samen en zijn dochtertje op de fiets voor de smederij. Kijkend naar het meisje, zal de foto eind 1926 begin 1927 gemaakt zijn. Kort voor haar overlijden dus.

Smederij

Eke & Dochtertje voor de smederij

Net als zijn vader, plaatste ook Eke talloze advertenties in de krant. Soms om iets te verkopen, soms omdat hij op zoek was naar een knecht. Hieronder slechts een paar voorbeelden. In de jaren vijftig zou Eke de zaak sluiten. Het bedrijf moest ingrijpend veranderd worden om met de tijd mee te kunnen gaan, maar zonder zoon of knecht die de zaak over wilde nemen, was dit een te groot risico.

Ad44

Ad77

As123

Ad01

Eke en Maartje

Eke werd 81 jaar oud en overleed op zondag 16 februari 1969 in het woonzorgcentrum Martena-Hiem te Tzum. Hij werd op donderdag 20 februari, om 2 uur in de middag bijgezet in het graf van zijn dochtertje.

Overlijden Eke002

Zijn vrouw Maartje Bruinsma overleefde hem en overleed tenslotte op vrijdag 23 december 1983 in het rusthuis Martena-Hiem te Tzum. Ze werd op woensdag 28 december, ook om 2 uur in de middag, bijgezet in het familiegraf. Ze werd 89 jaar.

Overlijden Maartje 01

082