Aaltje Tjeerds (1883-1970)

Aaltje vd Velde

Het was vader Tjeerd van der Velde, 32 jaar oud en grofsmid van beroep, die zich op de 24e september 1883 bij de Burgerlijke stand vervoegde. Daar liet hij noteren dat op zaterdag den tweeëntwintigsten september dezes jaars, des avonds ten tien ure, te Achlum een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren uit hem en zijn huisvrouw Tjietske Bruinsma, zonder beroep, aldaar woonachtig, aan welk kind hij verklaarde den voornaam te geven van Aaltje. Als getuigen traden op: Jacob van Vliet (24), kastelein te Hitzum, en Johannes van der Schel (33), schipper te Achlum. En dat was dat. Aaltje was het derde kind in het gezin; Lieuwkje (1880) en Blijke (1881) waren haar voorgegaan. Na haar zouden er vijf kinderen geboren worden, waarvan een tweeling in 1885. Een van de tweeling, een meisje, zou levenloos ter wereld komen, terwijl het andere kind na 4 weken zou overlijden. Toch, alle andere kinderen zouden allemaal een zeer respectabel leeftijd bereiken.

Achlum

Begin 1880 waren er 174 woningen in Achlum en telde het dorp 889 inwoners (467 mannelijk, 422 vrouwelijk). Gemiddeld dus iets meer dan 5 personen per woning. In 1903 treffen we haar met 2 zusjes en een broertje bij Zangvereniging Zanglust te Achlum:

Zangvereniging

Aaltje was (al) 28 jaar oud, zonder beroep en wonende te Achlum, toen ze op de heerlijk warme zaterdag, de 1e juni 1912 met de 29-jarige huisschilder Douwe Leijenaar in het huwelijk trad. Douwe was op zondag 10 december 1882, 19.00 uur in de avond te Herbaijum geboren en was de zoon van Sybren Leijenaar (huisverver van beroep) en moeder Akke Goïnga. De ouders van bruid en bruidegom waren bij het huwelijk aanwezig. De getuigen waren:

  • Jan Alkema, 51 jaar, veldwachter, woonachtig te Achlum
  • Jelle Terluin, 41 jaar, veldwachter, woonachtig te Midlum
  • Riltje Bos, 34 jaar, veldwachter, woonachtig te Peins,
  • Ype Keestra, 21 jaar, ambtenaar ter secretarie, woonachtig te Tzum

Douwe had zich in 1901 gemeld voor de militaire keuring en zodoende hebben we – naast zijn foto op later leeftijd – een beeld hoe hij er als jongeman moet hebben uitgezien:

  • Lengte: 1 meter 743 millimeter
  • Aangezicht: ovaal
  • Voorhoofd: normaal
  • Oogen: bruin
  • Neus: spits
  • Mond: normaal
  • Kin: rond
  • Haar: bruin
  • Wenkbrauwen: bruin
  • Merkbare teekenen: geen

Bij de keuring werd genoteerd dat Douwe gebreken had. Welke dat waren, werd niet specifiek genoemd. Wel dat er een nader onderzoek zou worden ingesteld. Het mocht niet baten, op 9 december 1901 werd hij tot de dienst aangewezen. Bij het signalement van Douwe valt trouwens op dat de omschrijving steeds meer op het ons bekende Nederlands begint te lijken. Aangezigt was aangezicht geworden, zoals wenkbraauwen nu als wenkbrauwen te boek stonden. Alleen de oogen en teekenen waren nog over, maar ook die zouden uiteindelijk verdwijnen.

Douwe Leyenaar 1

Aaltje en Douwe kregen geen kinderen; gepland of gedwongen, dat zullen we wellicht nooit zeker weten. Feit is wel dat deze zijtak in onze stamboom dus abrupt tot een einde komt. Wel zijn er enkele advertenties van Douwe teruggevonden, waaronder een aanbesteding voor het verven van de gevel van het Martenahuis te Franeker. Douwe wilde de klus klaren voor 85 Nederlandse guldens. Zijn bod haalde het niet en de opdracht ging naar P. Alkema te Midlum, die de gevel wilde verven voor 74 gulden.

1912

1915

Douwe overleed op 76-jarige leeftijd, op donderdag 18 juni 1959, in het verzorgingstehuis Nij-Bethanië te Tzummarum. Uit de advertentietekst kunnen we aflezen dat hij al geruime tijd ziek was. Aaltje overleefde hem nog vele jaren en overleed tenslotte op dinsdag 14 april 1970 in haar geboortedorp Achlum. Zoals gezegd hadden Aaltje en wijlen haar man geen kinderen. En hoewel haar broer Blijke en haar zuster Pietertje nog leefden, vinden we geen rouwadvertenties in de reguliere kranten en is er geen grafsteen. Aaltje van der Velde werd 86 jaar oud.

Overlijden Douwe 2

Advertenties