Pieter Doedes (1826-1908)

Plaats In De Stamboom
Ouders: Doede Pieters Bruinsma (1797-1843) & Antje Jelles Hieminga (1801-1883)
Grootouders: Pyter Jelles Bruinsma (1747-1812) & Geertie Jans (1768-1846)
Overgrootouders: Jelle Hilbrands Bruinsma (1714-1792) & Siebrig Pieters Felsen (1720-1807)

Pieter Doedes Bruinsma werd geboren op zaterdag 5 augustus 1826, des morgens ten tien uren te Lollum. Hij was het eerstgeboren kind en de eerste zoon van vader Doede Pieters en moeder Antje Jelles Hieminga. Zoals we in de geboorteakte kunnen zien werd de naam niet langer als Pyter gespeld, maar als Pieter. Vader Doede Pieters deed goede zaken op zijn boerderij en toen in 1839 (toen Pieter Doedes dus 13 jaar oud was) de landerijen van zijn vader werden verkocht, kwam daar nog eens een klein fortuin bij. We kunnen dan ook gerust stellen dat Pieter Doedes een relatief zorgeloze jeugd heeft gehad.

atlantis-11

Het dorpje Lollum maakte deel uit van de gemeente Wonseradeel. Andere dorpen die tot deze gemeente behoorden waren bijvoorbeeld: Allingawier, Exmorra, Kimswerd, Makkum, Witmarsum, Pingjum. In totaal iets meer dan 30 dorpen. In 1830, toen Pieter Doedes dus 4 jaar oud was, woonden er in geheel Wonseradeel ruim 8 duizend mensen: 4.103 van het mannelijke geslacht en 3.985 van het vrouwelijke.

In het jaar 1845 moest hij zich melden bij de Nationale Militie om gekeurd te worden als soldaat. In de Militie akte lezen we dat hem ten deel was gevallen het nummer 89 hetwelk, tot heden, niet opgeroepen zijnde, hem tot geene dienst heeft verpligt. Pieter Doedes, boerenknecht van beroep, trouwde op 28-jarige leeftijd, op zaterdag 19 mei 1855 in Lollum met Sibrigje Oebeles Lantinga, dienstmeid van beroep. Sibrigje was op woensdag 22 oktober 1828, om 05.00 uur in de morgen te Tzum geboren en was dus in 1855 26 jaar oud. Haar ouders waren Oebele Outgers Lantinga, daglooner te Tzum, en Antje Zytses Nestra, die werkster te Tzum was. Voor het huwelijk waren er twee getuigen die bevestigden dat Pieter en Sibrigje wegens hunne behoeftige omstandigheden niet in staat waren de kosten voor de benodigde bewijsstukken voor het huwelijk te betalen. Als getuigen traden op:

  • Bauke Falkena, 35 jaar, klerk, woonachtig te Bolsward, aan de echtelingen van familie vreemd 
  • Willem Pieter Bakker, 59 jaar, veldwachter, woonachtig te Bolsward, aan de echtelingen van familie vreemd
  • Sjoerd Baukes Sieswerda, 48 jaar, veldwachter, woonachtig te Witmarsum, aan de echtelingen van familie vreemd
  • Johannes Leenderts Rosier, 57 jaar, politie bediende, woonachtig te Burgwerd, aan de echtelingen van familie vreemd

Samen kregen zij de volgende kinderen:

  1. Doede, 27 november 1857 te Lollum – 21 maart 1933 te Lollum (75 jaar)
  2. Antje, 20 augustus 1864 te Lollum – 29 januari 1913 te Witmarsum (48 jaar)

Een zeer klein gezin dus voor die tijd, met slechts twee kinderen. En hoewel Antje slechts 48 jaar oud werd, bereikten beide kinderen dus de volwassen leeftijd en overleed zoon Doede zelfs op respectabele leeftijd.

Op 15 oktober 1851 was het Sibrigjes broer Sijtse Oebeles Lantinga, werkbode te Tzum, die voor drie dagen de gevangenis in moest vanwege mishandeling. Zover bekend was dit de enige keer dat zowel deze generatie van Bruinsma’s als die van Lantinga met de wet in aanraking kwam.

Veroordeling

Op 13 november 1875 vervoegde Pieter Doedes zich bij notaris de Jong te Wommels om er een woonkamer te Lollum te kopen. Verkoper was Gerben Hendriks Leydekker te Lollum en de verkoopprijs bedroeg precies duizend gulden (omgerekend zou dat nu 23.596 gulden zijn, ofwel 10.707 euro). In 1877 was het niet Pieter Doedes, maar zijn vrouw Sibrigje Oebeles Lantinga die in de notariële schijnwerpers stond. Op 20 februari 1877 was ze aanwezig bij notaris Alberda te Leeuwarden en was ze een van de verkopers van een zathe (ofwel: landgoed) en landerijen te Wirdum. Bij de verkoop waren al haar broers, zussen en andere familieleden aanwezig en in totaal hadden zich die dag 14 Lantinga’s bij de notaris verzameld. De verkoopsom van het landgoed en haar landerijen bedroeg maar liefst 121.504 guldens (omgerekend naar onze huidige tijd: 2.663.555 gulden, ofwel 1.208.668 euro). Op 15 maart 1877 waren de Lantinga’s wederom present, ditmaal voor de verdeling van de opbrengst van roerende goederen: 10.867 guldens(nu: 238.221 gulden, 108.100 euro).

numer10

Naast deze bezoeken treffen we haar nog een aantal keren bij de notaris; eenmaal voor een royement, eenmaal voor een legaat voor een huis met landerijen nabij Wirdum en zien we Pieter Doedes een keer solo gaan bij de notaris in 1877 voor een zogenaamde decharge. Wat het alles betekent is vooralsnog onduidelijk en moet verder worden uitgezocht. Vast staat in ieder geval dat ook deze tak van onze voorouders, met name dankzij Sibrigje Oebeles, in relatieve welstand konden leven.

Pieter Doedes gaf bij veel aktes aan arbeider van beroep te zijn, waardoor we helaas geen aanknopingspunten hebben welk beroep of welke werkzaamheden hij nu precies uitoefende. Wel weten we dat hij zijn hele leven in zijn geboortedorp Lollum doorbracht en daar ook overleed; op vrijdag 21 september 1908, om 19.00 uur. Hij werd 82 jaar oud. Zijn vrouw Sibrigje overleefde hem en overleed tenslotte op woensdag 5 mei 1915, om 02.30 in de nacht te Lollum. Sibrigje werd 86 jaar oud.

Advertenties