Mettje Doedes (1840-1882)

Plaats In De Stamboom
Ouders: Doede Pieters Bruinsma (1797-1843) & Antje Jelles Hieminga (1801-1883)
Grootouders: Pyter Jelles Bruinsma (1747-1812) & Geertie Jans (1768-1846)
Overgrootouders: Jelle Hilbrands Bruinsma (1714-1792) & Siebrig Pieters Felsen (1720-1807)

Mettje Doedes Bruinsma werd geboren op dinsdag 6 oktober 1840, 06.00 uur in de avond te Lollum. Daarmee was zij het laatste kind van vader Doede Pieters en moeder Antje Jelles Hieminga. Haar broertjes Pieter (1826), Jelle (1875) en Cornelis (1831) waren haar voorgegaan en zo was zij het enige meisje in het gezin.

C0055

Mettje trouwde 23-jarige leeftijd, op zaterdag 7 mei 1864 in Wonseradeel met de 25-jarige Jacob Jacobs Houtsma. Jacob was geboren op zondag 30 september 1838, des avonds ten tien uren tenzelfde dorpe en de huizinge nummer zesendertig te Tzum (Voorstraat 4) Hij was het 3e kind van de 39-jarige timmerknecht Jacob Hiddes Houtsma en zijn 29-jarige vrouw Lieutske Jacobs Strikwerda. Mettje’s vader was in 1864 al overleden, maar moeder Antje Jelles leefde nog. Ze was echter niet bij het huwelijk van haar dochter aanwezig. Ook Mettje’s broers hielden zich afzijdig; geen van hen trad als getuige op. De getuigen:

  • Bauke Talkema, 44 jaar, klerk, woonachtig te Bolsward, aan de echtelingen van familie vreemd
  • Bauke Mindsma, 24 jaar, klerk, woonachtig te Bolsward, aan de echtelingen van familie vreemd
  • Gerardus Albertus Heldoorn, 39 jaar, concierge, woonachtig te Bolsward, aan de echtelingen van familie vreemd
  • Johannes Leenderts Rosier, 66 jaar, politie bediende, woonachtig te Burgwerd, aan de echtelingen van familie vreemd 

Jacob had zich in 1857 moeten melden bij de Nationale Militie, voor de militaire keuring. Hij had geluk, want bij de loting viel hem nummer 44 ten deel, dat buiten oproeping gebleven zijnde, hem tot geene dienst heeft verpligt. Metje en Jacob kregen de volgende kinderen:

  1. Jacob, 1 december 1865 te Tzum – 11 september 1943 te Franeker (78 jaar)
  2. Doede, 17 mei 1871 te Welsrijp – 14 augustus 1871 te Welsrijp (3 maanden)
  3. Doede, 17 mei 1874 te Welsrijp – 11 november 1960 te Leeuwarden (86 jaar)
  4. Levenloos jongetje op 17 mei 1874 te Welsrijp
  5. Luutske, 9 juni 1876 te Welsrijp – 15 februari 1947 te Franeker (70 jaar)

Drie kinderen dus die op 17 mei geboren werden: de eerste in 1871 en een tweeling in 1874. Tussen 1865 en 1871 verhuisde het gezin dus van Franeker naar Welsrijp.

Welsrijp2

Net als ontelbare andere mannen in zijn tijd, was Jacob een man van vele ambachten. Zo werkte hij in 1864 als boerenknecht op het land. Een paar jaar later verdiende hij de kost als pakhuisknecht. Maar ook dit was geen blijvertje, dus verruilde hij het pakhuis voor de akker en werd hij gardenier (kweker van groente en andere producten). In 1874 huurde hij een perceel bouw- en weidland te Winsum en Welsrijp. Maar op de een of andere manier wilde het niet vlotten en dus verruilde hij in 1882 de grasgewassen voor een beurtschip. Op dinsdag 7 februari 1882 tekende hij het contract bij de notaris; huursom fl. 1.092 per jaar (omgerekend 23.389 gulden, ofwel ruim 11.500 euro). Hij wist het niet, kon het niet weten, maar amper 3 maanden later zou het noodlot toeslaan op zijn nieuw gehuurde schip.

Mettje Doedes Bruinsma overleed op zaterdag 20 mei 1882, des namiddags ten half twee ure, in het schip liggende in de Stadsgracht buiten het Noord te Sneek. Op de akte zien we dat haar voornaam nu als Metje gespeld wordt. En omdat ze nog altijd in Welsrijp woonachtig was, werd ook daar op de 24e mei nog een overlijdensakte opgesteld. Mettje Doedes werd 41 jaar oud.

Sneek

Jacob Jacobs Houtsma hertrouwde, en wel op woensdag 1 augustus 1883 met Pleuntje Dirks Bakker uit Welsrijp. Jacob was inmiddels 44 jaar oud, Pleuntje was nog maar 19! Er zat dus 25 jaar leeftijdsverschil tussen man en vrouw. Desondanks zou Jacob in totaal nog 9 keer vader worden. Zijn laatste kind werd in 1901 geboren toen hijzelf 63 jaar oud was!

Na de geboorte van hun laatste kind verhuisde het gezin naar Wommels. Jacob bleef tot op hoge leeftijd (turf)schipper en ook op zijn 73e voer hij nog met zijn schip door Friesland. Hij overleed op 26 maart 1912, om 16.00 uur in de middag te Franeker. Zodat ook hier twee overlijdensaktes werden opgesteld: eentje in Franeker en eentje in zijn woonplaats Wommels. Treurig genoeg werd de naam Mettje Bruinsma, zijn eerste vrouw, niet eens meer in de akte genoemd. Jacob Jacobs Houtsma werd 73 jaar oud.

)verlijden Jacob