Pieter Hendriks (1774-1857)

Plaats In De Stamboom
Ouders: Hendrik Arends Bron (1735-1803) & Aukjen Melles (1739-1804)

Pieter Hendriks (Bron) werd in mei 1774 in Drachten geboren en was het 2e kind (en 2e zoon) van vader Hendriks Arends (Bron) en moeder Aukjen Melles. In totaal zou het gezin uiteindelijk uit zeven kinderen bestaan en zouden vier van hen boven de tachtig jaar oud worden.

De geschiedenis van Drachten gaat ver terug en reeds in de 13e eeuw was er een kerkje. Het gebied was rijk aan hoogveen en voor het afvoeren van de gewonnen turf werd hier in 1641 de Drachster Compagnonsvaart gegraven. Later verschenen in dit gebied ook talrijke scheepswerven en veel skûtsjes werden op deze werven gebouwd. 

n0458

Pieter Hendiks trouwde 9 dagen voor de eeuwwisseling; op zondag 22 december 1799 te Drachten met Stientje Jans Veenstra. Steintje was geboren in 1772 te Surhuisterveen en was dus 27 jaar oud toen ze op die decemberdag vlak voor Kerstmis met de 25-jarige Pieter Hendriks in het huwelijk trad.

Samen kregen ze de volgende kinderen:

  1. Zwaantje, 23 november 1802 te Nijelamer – 8 februari 1871 Basse, Steenwijkerwold (68 jaar)
  2. Hendrik, 19 maart 1809 te Delfstrahuizen – 19 maart 1875 te Delfstrahuizen (66 jaar)

Het vroor een graad overdag, op maandag de 10e februari 1812. Het was de dag dat Pieter Hendriks zich vervoegde bij de baljuw van het district Lemsterland en aldaar de familienaam Bron liet registreren. En dat hij heeft het navolgende getal kinderen, te weten: Zwaantje oud 10 jaren en Hendrik oud 3 jaren, beide wonende te Oosterzee. Het was februari 1812 en de kleine Hendrik zou pas over een maand 4 jaar oud worden, terwijl Zwaantje pas in november het 10e levensjaar hoopte te bereiken. Maar vader Pieter was blijkbaar een optimist en zelfs zijn handtekening – gespeld Pytter – is zwierig en zelfverzekerd.

1811 Pieter Hendriks

In 1814 moest Pieter zich melden bij de Nationale Militie, voor de militaire keuring. Hij werd goedgekeurd, maar de Militie-Raad, zitting hebbende gehouden te Sneek, besloot uit hoofde van zijn huwelijk hem vrij te stellen van de dienstplicht. Lang hebben Pieter en Stientje niet van de huwelijkse staat kunnen genieten, want Stientje Jans Veenstra overleed op woensdag 15 april 1818, 13.00 uur in de middag te Oosterzee. Ze werd 46 jaar oud. En zo bleef vader Pieter achter met twee kinderen: Zwaantje was 15 jaar en Hendrik was net de maand ervoor 9 jaar oud geworden. Pieter Hendriks was turfmaker van beroep en dat was beulen en bikkelen voor een karig loon. Het zal betekent hebben dat Zwaantje de zorg over haar kleine broertje kreeg en dat vader Pieter het werk in de veenpolders voortzette.

En toen gebeurde er iets opmerkelijks. Hadden we in 1812 al de ferme handtekening onder de akte; in maart 1820 zou Pieter Hendriks andermaal van zich doen spreken. Het was vrijdag 31 maart 1820, 10.00 uur in de morgen toen Pieter Hendriks de geboorte van een onecht kind bij de Burgerlijke Stand liet registreren. Dat was ongebruikelijk, in dit soort gevallen was het de vroedvrouw die aangifte deed. Maar toen dus niet, het was Pieter Hendriks die ging en liet noteren dat Aukjen, het pasgeboren dochtertje van moeder Margjen Gerrits Kelderhuis, 28 jaar oud en arbeidster van beroep, om 02.00 uur die nacht was geboren. Was Pieter de vader? Dat is niet te bewijzen, maar het feit dat hij de aangifte deed van een geboorte die amper 8 uren daarvoor had plaatsgevonden, doet zeer sterk vermoeden dat dit wel degelijk het geval was. En als dat zo was, dan verschool hij zich niet achter een vroedvrouw, maar deed de aangifte zelf.

Toch zou het nog ruim 2 jaar duren voordat hij met Margjen in het huwelijk trad. Hij was 47 jaar oud en woonde te Nijlamer, toen hij op woensdag 5 juni 1822 met de 31-jarige Margjen (Marchjen) Gerrits Kelderhuis trouwde. Voordat het huwelijk kon worden voltrokken had Pieter een zogenaamde Acte van Bekendheid moeten opstellen. Het betekende dat hij geen bewijs kon overleggen van zijn geboorte of doop. En zo kwam de zaak voor Durk Hendriks de Jager, vrederegter die zeven getuigen hoorde die aangaven Pieter Hendriks Bron zeer wel te kennen en als zeer gemeenzame vrienden met hem hadden verkeerd. dat hij was geboren in de maand May des jaars zeventien honderd vier en zeventig. Maar terug naar Margjen. Zij was op dinsdag 28 december 1790 te Oudehaske geboren en aldaar gedoopt op 2 januari 1791. Zij  was het 3e kind van vader Gerrit Berends Kelderhuis en Geesjen Jacobs Snoeyer. De getuigen waren:

  • Marten Brugs Sekema, 64 jaar, herbergier, woonachtig te Wolvega, aan de gehuwden vreemd
  • Andries Koops Mulder, 69 jaar, koornmolenaar, woonachtig te Noordwolde, aan de gehuwden vreemd
  • Harmen Egberts Edinga, 43 jaar, policie dienaar, woonachtig te Peperga, aan de gehuwden vreemd
  • Jakob Klazes Bakker, 43 jaar, roggenbroodbakker, woonachtig te Noordwolde, aan de gehuwden vreemd 

Pieter en Margjen kregen samen de volgende kinderen:

  1. Aukjen, 31 maart 1820 te Echten – 6 augustus 1912 te Echten (92 jaar)
  2. Gerrit, 1 januari 1823 te Echten – 26 januari 1823 te Echten (25 dagen)
  3. Gerritje, 13 december 1823 te Oosterzee – 7 juli 1855 in Munnekeburen (31 jaar)
  4. Geeske, 3 mei 1828 te Wetering, Steenwijkerwold – 18 januari 1906 te Leeuwarden (77 jaar)
  5. Margjen, 4 december 1830 te Oldelamer – 27 september 1898 te Echten (67 jaar)

Pieter Hendriks overleed op dinsdag 20 januari 1857, des namiddags ten drie ure te Echten. In de overlijdensakte staat hij als geboren en wonende te Echten, maar dat is onjuist. Hij was geboren in Drachten en stierf te Echten. Hij werd 83 jaar oud. Margjen overleefde hem en overleed tenslotte op zaterdag 1 maart 1879, 0m 10.00 uur in de morgen te Lemmer. Margjen Gerrits Kelderhuis werd 87 jaar oud.

Echten