Jan Oepkes (1922-1945)

janvellinga2a

Plaats In De Stamboom
Ouders: Geertje Hendriks Bron (1894-1985) & Oepke Vellinga (1891-1958)
Grootouders: Hendrik Brands Bron (1853-1934) & Jantje Everts Vaartjes (1857-1927)
Overgrootouders: Brandt Jans Bron (1813-1863) & Geertje Jans de Jonge (1820-1908)
Betovergrootouders: Jan Hendriks Bron (1778-1864) & Antje Brands (1779-1836)
Oudouders: Hendriks Arends Bron (1735-1803) & Aukjen Melles (1739-1804)

Jan Oepkes Vellinga werd op donderdag 14 september 1922 te Franeker geboren. Daarmee was hij het zesde kind van vader Oepke Vellinga en (tante) Geertje Bron. Zijn broers Valentijn (1913), Hendrik (1914) en Sietse (1921) en zijn zusje Jantje waren hem voorgegaan. Een twee zusje, Reinskje, geboren in 1916, was een paar maanden na haar geboorte overleden. Na Jan zouden er nog twee kinderen geboren worden: Aafke in 1927 en Sietske in 1928.

Jan Vellinga was achter in zijn tienerjaren toen de 2e wereldoorlog uitbrak. Hij woonde in die tijd nog bij zijn ouders op de Tuinen 3 te Franeker en was ongehuwd. Tijdens de Duitse bezetting werd hij gearresteerd wegens het kappen van een boom die hij als brandhout wilde gebruiken. Via Leeuwarden en Groningen werd hij overgebracht naar Duitsland. In een gevangeniskamp in Brockzetel, Aurich nabij Willemshaven probeerden hij en een kampgenoot in de nacht van 30 op 31 maart 1945 te ontsnappen. Brockzetel lag echter ruim 100 kilometer verwijderd van de grens en Jan en zijn vluchtgenoot zagen al heel snel in hoe vruchteloos deze ontsnappingspoging was. Na enig beraad besloten ze terug te keren naar het kamp en weer naar binnen te sluipen. Hopend op een betere dag, een beter moment.

jan vellinga1a

Jan werd opgepakt toen hij probeerde over het hek weer binnen te komen en werd opgesloten in een bunker. Een half uur later, op zaterdag de 31e maart 1945 inmiddels, werd hij opgehaald en doodgeschoten op de plek waar hij het hek was overgekomen. De volgende ochtend werden alle gevangenen gewaarschuwd dat zij bij een vluchtpoging hetzelfde lot zouden ondergaan als Jan Vellinga. Zijn stoffelijk overschot liet men een paar dagen tegen het prikkeldraad hangen. Uiteindelijk werd zijn lichaam op diezelfde plek en zonder kist door twee mede-gevangenen begraven. Zoals we in de krantenartikels van 1951 kunnen zien werd Fooke Gerdes (die verklaarde passivist en vegetariër te zijn), de man die hem doodschoot, vrijgesproken bij gebrek aan bewijs.

Het stoffelijk overschot van Jan Vellinga werd op zaterdag 9 juni 1951 opgegraven en op woensdag 11 juli 1951 herbegraven op de Algemene Begraafplaats te Franeker.  Jan werd 22 jaar oud.

Steen Jan Vellinga