Evert Hendriks (1781-1834)

Plaats In De Stamboom
Ouders: Hendrik Arends Bron (1735-1803) & Aukjen Melles (1739-1804)

Evert Hendriks (Bron) werd in 1781 te Drachten geboren. Daarmee was hij het 6e kind (en de 6e zoon!) in het gezin van vader Hendriks Arends (Bron) en moeder Aukjen Melles.

Veen

Hij trouwde op vrijdag 19 juni 1801 met Barteldje Hendriks Hut van der Wijk (in andere documenten gebruikt ze de naam Barteldje Hendriks Jonkman). Op de dag dat ze trouwden zal Evert Hendriks rond de 20 jaar oud zijn geweest en Barteldje ongeveer 25 jaar. Barteldje werd in 1776 te Oudehorne geboren en was het 6e kind in het gezin van vader Hendrik Jans van der Wijk en Janke Bartelds. De toevoeging Hut komt dus bij de ouders niet voor. Toch liet Barteldje deze naam specifiek vermelden op haar huwelijksdag en we kunnen er dan ook vanuit gaan dat ze er trots op was de zuster te zijn van de beruchte Jan Hendriks “Hut”. De toevoeging van de bendenaam in haar huwelijksakte (Hut verwijst hoogstwaarschijnlijk naar de plaggenhut, het rovershol van Jan Hendriks) was in 1801, een jaar voordat het allemaal vreselijk uit de hand zou lopen.

Jan Hendriks, alias Jan Hut, groeide op in de armoede van de armzalige heidehutten in het gebied onder Jubbega dat bekend stond als De Kompenije. Het gebied was berucht om zijn criminaliteit: diefstal, bedelarij, dronkenschap, vernielingen en zelfs moord. De plaggenhutten werden bewoond door de allerarmste gezinnen. De hutten werden deels in de grond gegraven en de leefomstandigheden waren dan ook erbarmelijk slecht. De hutten waren slecht te verwarmen, vochtig en binnen krioelde het van het ongedierte. Jan Hendriks en zijn bende (Alle Harmens, Matthijs Freerks, Johannes Everts en Reinder Karstens) waren verantwoordelijk voor een serie roofovervallen en inbraken. Op maandag 27 december 1802 braken ze in bij de 70-jarige winkelier Sierdt Jans onder Elsloo. In de nacht van 29 en 30 december 1802 pleegden ze een tweede inbraak, ditmaal in de buurt van Blesdijke. Het oudere echtpaar werd zwaar mishandeld en vastgebonden achtergelaten. In de nacht van de 30e december zou de man aan zijn verwondingen overlijden. Op dinsdag 4 januari 1803 werd Jan Hendriks Hut gearresteerd en overgebracht naar de Blokhuispoort te Leeuwarden. Op zaterdag 5 februari 1803, om 13.00 uur, onder het toeziend oog van duizenden toeschouwers, werd hij op het Galgeveld in Leeuwarden opgehangen. Anderhalf jaar eerder, in 1801, trouwde zijn zusje Barteldje dus met Evert Hendriks Bron.

Ophanging

Evert en Barteldje kregen de volgende kinderen:

  1. Hendrik, 29 mei 1802 in Steggerda – 22 augustus 1827 te Steenwijkerwold OV (25 jaar)
  2. Jacobus, 16 mei 1804 te Steenwijkerwold OV – 5 april 1871 te Wetering / Steenwijkerwold OV (66 jaar)
  3. Aukjen, 17 augustus 1807 te Steenwijkerwold OV – 11 oktober 1874 te Langezwaag (67 jaar)
  4. Reinder, 1 november 1808 te Nijelamer – 29 november 1865 te Katlijk (57 jaar)
  5. Pieter, 6 december 1810 te Oosterzee – 5 augustus 1851 te Oudehorne (40 jaar)
  6. Janke, 7 mei 1815 te Giethoorn OV – 25 oktober 1816 te Paasloo OV (1 jaar)
  7. Janke,  22 januari 1818 te Paasloo OV – 21 december 1902 in Oudehorne (84 jaar)
  8. Harm, 6 augustus 1820 te Steenwijkerwold OV – 22 juli 1889 te Oudehorne (68 jaar)

Evert Hendriks was turfgraver van beroep (net als Barteldje voordat ze trouwde), en dit was de reden voor de talloze verhuizingen die we bij dit gezien terugzien: 1802: Steggerda – 1804-1807: Steenwijkerwold – 1808: Nijelamer – 1810: Oosterzee – 1815: Giethoorn – 1816-1818: Paasloo en in 1820 werd terug in Steenwijkerwold. En dit zijn nog maar de verhuizingen die we kunnen afleiden uit de geboortes.

En zo meldde Evert Hendriks zich op dinsdag 11 februari 1812 bij de baljuw benevens het Gemeente Bestuur van het district Lemsterland, der Gemeente Oosterzee en liet daar de naam Bron als achternaam noteren. Een verbastering van de achternaam van zijn moeder die de achternaam Baron met zich meedroeg. De achternaam gold uiteraard ook voor zijn kinderen. En dus gaf hij de namen en leeftijden op, met slechts één kleine vergissing: Hendrik 9 jaar, Kobus (Jacobus) 7 jaar, Aukjen 5 jaar (in februari 1811 was ze echter 4), Reinder 3 jaar en Pieter 1 jaar, alle wonende te Echten. Onderteken kon Evert Hendriks het document niet, omdat dezelve verklaard niet te kunnen schrijven.

Het leven als turfmaker was zwaar en de meeste mannen werden niet oud. Ook Evert Hendriks niet. Hij overleed op 21 november   1834, om 07.00 uur in de ochtend in een ongenummerd huis in de compagnie van Jubbega Schurega. Het was onder andere ene Berend Jans Bruinsma die zijn dood doorgaf bij de Burgerlijke Stand. Evert Hendriks Bron werd 53 jaar oud.

Jubbega-Schurega

Barteldje overleed tenslotte op 2 april 1856, des ochtends ten vijf ure, in het huis nummer vijfentwintig A te Oudehorne. Ze werd 80 jaar oud.