Antje Jans (1810-1879)

Plaats In De Stamboom
Ouders: Jan Hendriks Deelstra (1774-1850) & Sijtske Jans van der Meer (1777-1840)

Antje Jans Deelstra werd in 1810 te Lekkum geboren en gedoopt op zaterdag 27 oktober 1810 te Leeuwarden. Daarmee was Antje het vierde kind van vader Jan Hendriks en moeder Sijtske Jans van der Meer. Johannes (1802), Ytje (1805) en Hendrikus (1808) waren haar voorgegaan. Na haar zouden er nog twee kinderen in het gezin geboren worden: Akke (1814) en Tjisse (1819).

Lekkum

Jantje werd dus officieel nog zonder achternaam geboren (die in 1811 verplicht werd). En toch is dat niet helemaal waar, want al in 1802 gebruikte vader Jan Hendriks de achternaam bij de registratie van zijn eerstgeboren kind. De man was zijn tijd ver vooruit, zullen we maar zeggen. Goed, de klerk schreef Dijlstra in plaats van Deelstra, maar toch.

Antje Jans was 27 jaar oud, toen ze op zaterdag 14 juli 1838 met de 32-jarige Jurre Cornelis Langendijk in het huwelijk trad. Jurre was op 25 december 1805 te Oostermierum geboren en was de zoon van Cornelis Romkes Langendijk en moeder Jetske Hendriks Bergsma. Hoewel de exacte geboortedatum van Antje onbekend is (alleen de doopdatum 27 oktober staat vast), is het dus heel goed mogelijk dat Jurre en Antje in dezelfde maand geboren zijn. In de trouwakte lezen we dat Jurre tot voor kort (binnen de laatste zes maanden) in Leeuwarden had gewoond, maar in juli 1838 te Lekkum woonachtig was. Net als zijn vrouw Antje Jans, die arbeidster van bedrijf was, aldus de akte. Als getuigen traden op:

  • Gerhardus du Pon, 36 jaar, klerk der secretarie, woonachtig te Leeuwarden, geene familie van bruidegom noch bruid
  • Johannes Georg Washington van Weeber, 42 jaar, executeur, woonachtig te Leeuwarden, geene familie van bruidegom noch bruid
  • Jan Ankringa, 74 jaar, veldwachter, woonachtig te Lekkum, geene familie van bruidegom noch bruid
  • Jan Hendriks Deelstra, 64 jaar, arbeider, woonachtig onder Lekkum, vader van de bruid

Nee, het is geen grap, er leefde echt een Johannes Georg Washington van Weeber in die jaren. Me dunkt, een naam om mee thuis te komen! Jurre had zich in 1824 moet melden bij de Nationale Militie, de militaire keuring. In het Militie document zien we dat hij wagenmakers-knecht van beroep was en zijn vader Cornelis was veldwachter. Jurre werd goedgekeurd en ging voor een periode van vijf jaar onder de wapenen. Hoewel er een beschrijving van hem is achtergebleven, is deze deels door de tand des tijds vervaagd. Zo valt alleen nog op te maken dat hij blauwe ogen en blond haar had en dat hij 1 meter 68 groot was (een behoorlijk forse man dus voor zijn tijd).

Antje Jans en Jurre Cornelis kregen de volgende kinderen:

  1. Jetske, 5 april 1840 te Lekkum – 10 december 1858 (18 jaar)
  2. Sytske, 7 maart 1844 te Lekkum – 11 mei 1851 te Lekkum (7 jaar)
  3. Akke, 2 mei 1849 te Lekkum – 6 mei 1929 te Leeuwarden (80 jaar)
  4. Cornelis, 8 augustus 1851 te Lekkum – 16 december 1851 te Lekkum (4 maanden)
  5. Cornelis, 26 april 1853 te Lekkum – 14 oktober 1930 te Leeuwarden (77 jaar)

Ook hier bleef de gemiddelde leeftijd voor de kinderen steken op 36 jaar en 4 maanden. Alleen Akke en Cornelis zouden een respectabele leeftijd bereiken. Het gezin woonde te Snakkerburen, onder Lekkum. Snakkerburen vormde al heel lang met Miedum en Lekkum één gemeenschap. De drie dorpen werden (en worden) ook wel De Trije Doarpen genoemd.

1862

Zoals we konden lezen was Antje Jans in haar trouwjaar 1838 nog arbeidster van beroep. Door het huwelijk, of door de geboorte van haar eerste kind in 1840, stopte zij met werken. Jurre was in die jaren boerenarbeider van beroep. Tussen 1853 en 1874 echter werden zowel Jurre als zijn vrouw Antje omschreven als werklieden. Met andere woorden: Antje Jans hield niet alleen het huishouden draaiende, ze had daarnaast ook een baan.

We zien het niet vaak, maar het was Jurre Cornelis zelf die zich in 1879 bij de Burgerlijke Stand vervoegde en liet noteren dat zijn vrouw Antje Jans, oud acht en zestig jaren en vijf maanden, op den zevenentwintigsten der maand maart dezes jaars, des namiddags ten vier ure, te Lekkum in het huis nummer twee en vijftig a was overleden. Nog geen 2 maanden later, op zaterdag 24 mei 1879, zou haar jongste zoon in het huwelijk treden.

nummer06

Nog twee jaar bleef Jurre in Lekkum wonen, maar op donderdag 8 september 1881 verhuisde hij naar Leeuwarden. Hij vestigde zich op Camstraburen 27 (waar nu snackbar “De Nordenbrug” is gevestigd) en verhuisde later naar Camstraburen 95. Hij was nog steeds arbeider van beroep, hoewel hij over de zeventig jaar oud was. Hij overleed tenslotte op 77-jarige leeftijd – nog altijd werkzaam als arbeider – op dinsdag 27 november 1883. Het was onder andere zijn schoonzoon Nicolaas Schoffelmeer die aangifte kwam doen. Jurre Cornelis overleed des ’s nachts te kwart voor twaalf  te Leeuwarden.